Nis
24
Mevhibe
Nisan 24, 2007 |
Kitabın Adı Mevhibe
Kitabın Yazarı Gülsün BİLGEHAN
Yayınevi ve Adresi Bilgi Yayınevi Meşrutiyet Cad. 46/A Yenişehir - ANKARA
Basım Yılı 1995
KİTABIN ÖZETİ
Mevhibe Ä°nönü’nün hayatını anlatan bu kitap torunu Gülsün Bilgehan tarafından yazılmıştır. Gazeteci olan Gülsün’e annesi Özden Toker, anneannesinin yaÅŸamıyla ilgili yaptığı uzun, sayısız konuÅŸmaların notlarını, bantlarını verir. Gülsün bunların hepsini dikkatle inceler, sıralar, araÅŸtırmaları geniÅŸletir ve o dönemin canlı ÅŸahitleriyle, o dönemi bilenlerle görüşür. Ä°nönü Vakfı’nın zengin fotoÄŸraf arÅŸivinden yararlanır. Böylece bu kitabı gerçek bir yaÅŸam hikayesine dayalı roman olarak ele alır.
Mevhibe Ä°nönü’nün hayatını, geçmiÅŸini pek kimse bilmemektedir. O, yaÅŸadıklarını hiçbir zaman büyütmemiÅŸ, daima “Miralay Ä°smet Bey’in hanımı” olarak kalabilmiÅŸtir. Onun hayat hikayesini aÄŸzından dinleyebilen sadece kızı Özden Toker olmuÅŸtur. Kendinden söz etmeyi sevmeyen ama anılarının deÄŸerini bilen ve titizlikle saklayan biriydi. Mevhibe hanım Pembe Köşk’te önemli gördüğü her belgeyi, eÅŸyayı, mektubu korumuÅŸtu. Çok genç yaÅŸlarda eÅŸine, özellikle cepheye yazdığı mektupların müsveddelerini, Ä°smet PaÅŸa’nın ona yolladığı karşılıkların asıllarını dosyalara koymuÅŸtu. Kendi niÅŸan elbisesi, gelinliÄŸi, tuvaletleri, eÅŸinin Erkân-ı Harbiye yüzbaşısı üniformasından, CumhurbaÅŸkanlığı frakına kadar her giysisini yepyeni olarak sandıklara kaldırmıştı. Yani, o da farkında olmadan hayatının öyküsü için gerekli bütün bilgileri biriktirmiÅŸti.
Mevhibe Ä°nönü ailesinin dördüncü kız çocuÄŸu olarak 1897 yılının Eylül ayında Süleymaniye’de bir evde dünyaya geldi. Ondan önceki üç kız kardeÅŸinin hiç biri yaÅŸamadı. Ondan sonra ise bir erkek kardeÅŸi doÄŸdu. Mevhibe 3 yaşındayken babası dönemin en tehlikeli hastalığı olan veremden öldü. Kısa bir süre sonra da kardeÅŸi öldü ve annesiyle yapayalnız kaldı. Daha sonra dedesiyle beraber yaÅŸamaya baÅŸladılar. Bu dönemde Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu’nda II. Abdülhamit devri sürüyordu. Mevhibe, ortaokula bir yıl devam ettikten sonra aile meclisinin kararıyla okuldan alındı. Bu dönemde Ä°ttihat ve Terakki Cemiyeti’nin baskılarıyla, II. Abdülhamit, 23 Temmuz 1908′de MeÅŸrutiyet rejiminin yeniden yürürlüğe girdiÄŸini ilan etmek zorunda kalmıştı. Fakat memlekette huzur fazla sürmedi ve bir yıl kadar sonra karşı devrim patladı. 31 Mart’ta Birinci Orduya baÄŸlı bazı birlikler baÅŸkaldırdılar.
Mevhibe 13 yaşına gelince ona ilk çarÅŸafı alındı. SokaÄŸa çıkarken giyilen bu giysinin anlamı artık eriÅŸkin olduÄŸuydu. O döneme ait en önemli anısı, hayranı olduÄŸu cesur yazar Halide Edip Adıvar’ın konferansına gitmesiydi. Çok talibi çıkar, dedesi sürekli evlilik konusunu açardı, fakat o hiçbirini istememiÅŸ ve sonunda karşılarındaki eve taşınan komÅŸularının oÄŸluna gönlünü kaptırmıştı. Karşı evin hanımı da oÄŸluna komÅŸu kızını istemekte fakat memleket savaÅŸ içinde olduÄŸundan Miralay olan oÄŸlunu razı edememekteydi. Fakat yoÄŸun ısrarlar üzerine bir gün kapı deliÄŸinden bakarak gördüğü Mevhibe’ye o da aşık olmuÅŸ ve kararını olumlu yönde vermiÅŸti. Bu kiÅŸi Miralay Ä°smet Ä°nönü’ydü. 13 Nisan 1916 günü düğünleri yapıldı. 21 gün sonra Miralay Ä°smet cepheye gitti. Evine ancak on dört ay sonra dönebilecekti. Önce Kafkas cephesine sonra Halep’e geçecek, Suriye cephesinde 20. Kolordu Kumandanı olarak savaÅŸa katılacaktı. 14 ay sonra evine dönen Miralay Ä°smet 40 gün kaldıktan sonra tekrar Halep’e yeni kolordunun başına gitti. BaÄŸdat’ı kurtarmak için bir saldırı harekatı düşünülüyordu. 1917-1918 yılları Mevhibe için kocasından haber beklemekle geçti. 1918′de Mondros Mütarekesi imzalandı. Miralay Ä°smet, Harbiye Nezareti MüsteÅŸarlığına atandı. Artık evindeydi. 1919 yılında ilk bebekleri, Ä°zzet oldu. 1920′de Ä°smet Bey evi yine bırakıp gitmek zorunda kaldı. Bu sefer Ankara’dan Mustafa Kemal çağırıyordu. Ä°smet Bey kendini Milli Mücadele’ye adamıştı. Mevhibe artık Ä°stanbul’da bir asinin eÅŸi olarak görülüyordu. Ä°smet Bey fetva ile mahkum edilmiÅŸti. Ä°stanbul’da tehlikede olduklarından ailece Malatya’ya gittiler. Önce vapurla Samsun’a, daha sonra Amasya’ya geçtiler. Oradan Tokat ve Sivas üzerinden Malatya’ya ulaÅŸtılar. Bu arada Ä°smet Bey’in babası öldü. Küçük Ä°zzet de hastaydı. Bir yıl zor günler geçirdiler. Bu arada cepheden iyi haberler gelmeye baÅŸladı. Garp Cephesi Kumandanı Ä°smet Bey, Birinci ve Ä°kinci Ä°nönü SavaÅŸlarında baÅŸarı kazandı. Fakat küçük Ä°zzet hastalığa yenik düşmüş ve ölmüştü. Ä°smet Bey bundan habersizdi. Ailesinden uzakta iki yıl geçmiÅŸti. Rahat görüşebilmek için onları Konya’ya çağırdı. Mevhibe 1922′de Konya’ya geçti ve eÅŸiyle buluÅŸtu. Aynı yılın sonunda da Ä°zmir’e gitti. Ä°smet PaÅŸa da Mudanya’ya geçti.
Mevhibe Hanım’ın dış dünyaya ilk açılışı Ä°kinci Lozan Konferansı’na katılmak üzere Lozan’a gidiÅŸiydi. 18 Nisan 1923 ise onun çarÅŸafsız, yüzü açık olarak pardösü giydiÄŸi ilk gündü. Ä°sviçre’de geçen Avrupai yaÅŸantının ardından 24 Temmuz 1923′de Lozan AntlaÅŸması’nın imzalanmasını müteakip Ä°stanbul’a döndüler. Orada, Lozan kahramanı ve eÅŸi kutlamalarla karşılandı. Ä°smet PaÅŸa ilk cumhuriyet hükümetini kurmak üzere Ankara’ya gitti ve ilk BaÅŸbakan oldu ve yine ayrılık baÅŸladı. Bu arada oÄŸulları Ömer dünyaya geldi. 1924′de Mevhibe Hanım da Ankara’ya yerleÅŸti ve Ankara’da Pembe Köşk yaÅŸantısı baÅŸladı. Zamanının çoÄŸunu Gazi’nin eÅŸi Latife Hanım ile beraber geçirirdi. Bu arada Ä°smet Bey çok hastalandı ve istifa etti. Åžeyh Sait isyanlarının baÅŸ göstermesi üzerine tekrar BaÅŸbakan oldu ve Mustafa Kemal’e yardım etti.
Mevhibe artık tam bir çaÄŸdaÅŸ Türk kadını sembolüydü. Ä°lk binicilik derslerine Pembe Köşk’ün yanına yaptırdıkları manejde baÅŸladı. 1925′de oÄŸulları Erdal dünyaya geldi. Bu arada onu çok üzen bir olay oldu. Mustafa Kemal ve Latife Hanım boÅŸanmaya karar vermiÅŸlerdi. 1928′de Latin harflerinin kabulüyle bu yeni alfabeyi öğrendi. 1930′da ise kızları Özden’i dünyaya getirdi.
Artık eÅŸiyle beraber tüm dünyayı dolaÅŸmaktaydı. Atina, Moskova ve Roma’da BaÅŸbakan eÅŸi olarak bulundu. Daha sonra rahatsızlığı nedeniyle Çekoslovakya ve Viyana’da uzun süre tedavi gördü fakat ömrü boyunca safra kesesi rahatsızlığı hep devam etti. Ãœlkeye döndükten sonra en büyük isteÄŸi olan araba kullanmayı öğrendi ve ehliyet aldı. 1934′de Soyadı Kanunu ile aile Ä°nönü soyadını aldı.
Ankara’da geçen yoÄŸun günler, çocuklar artık Mevhibe’nin tüm hayatını doldurmaktaydı. 1938 Kasım ayında olmaması için her namazdan sonra dua ettiÄŸi kötü haberi aldı. Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümüyle yıkılmıştı. Fakat artık o Türkiye Cumhuriyeti’nin Ä°kinci CumhurbaÅŸkanı’nın eÅŸiydi.
Sonuç olarak; “Mevhibe” adlı eser, okuyucuya Mevhibe Ä°nönü’nün hayatı ile yaÅŸadığı döneme ait olayları anlatan bir kitap özelliÄŸi taşımaktadır.
Tags: Gülsün BİLGEHAN, kitap özetleri, MevhibeKorku Oyunları
Oss Puan Hesaplama
Komik Videolar
Comments
10 Comments so far
kardeşim hep aynı özet çıkıpduruyoorr olmaski böylee bn sait f a. istiyorum başka biri çıkıyorrr
anlamıyorsunuz kii
yardım edin
lütfen okuyormusunuz bilmiyorum ama bnim ödevim varr ve bn yaapamıyorumanlayın bni
yokmuu yorum yazan katılmıyormusuz bana hadi katılın doğru söylüyorum bn türkmüsünüz yunanııııı
katılıyorum abi sanaa
arkadasim sana hangi roman özeti lazim bari onuda yazsaydin da tam yardim etseydik
http://www.kitaplik.org/?s=sait+faik+abasi&sbutt=Ara
arkadasim bu link sana yardimci olacaktir
kusura bakma bazi database hatalari yüzünden cvbimiz biraz gec oldu kuurumuz affola 
ya hiçbşey okunmuyo bence kıtabın anısını deil ozetını yazın daha iiiiii olur
vallaha tamamını okumadım